Stacja radiowa Luftwaffe z Cieplewa

Lotnicza stacja radiowa Luftwaffe z Cieplewa (Aeradio station  Luftwaffe Zipplau)

Kalibracja planów lotniska Praust i Zipplau z naniesieniem na niemiecka mapę messtichblatt. Był to plan wyjściowy do odszukania stacji radiowej w Cieplewie

Z otrzymanej mapy terenów wojskowych moja uwagę zwróciła
nazwa Aeradio station (niem. Flugfunkstelle / Flugmeldestelle, czasem Funkstelle) to:

• naziemna stacja radiowa obsługująca łączność lotniczą,

• element systemu naprowadzania, meldunków i kontroli lotów,

• łącznik pomiędzy

  • samolotami w powietrzu,

  • dowództwem Luftwaffe,

  • obroną przeciwlotniczą.

• lotniskiem,

Oznaczeń związanych ze stacjami radiowymi typu AE jest wiele, m.in.: Artillerieempfänger, Auslandsempfänger, Allwellenempfänger. Na tej podstawie spróbuję dotrzeć do dodatkowych informacji dotyczących systemu łączności funkcjonującego na terenie okolic Pruszcza Gdańskiego.

Lotnicza stacja radiowa Luftwaffe (Aeradio station) miała za zadanie:

• prowadzenie łączności z samolotami,

• przekazywanie meldunków pogodowych,

• naprowadzanie maszyn na lotnisko,

• koordynacja startów i lądowań,

• czasem współpraca z systemem wczesnego ostrzegania.

Duża koncentracja wojsk niemieckich znajdowała się w Zipplau (Cieplewie). Zachowały się tam pozostałości dawnego pasa startowego. Znajdował się tam również średniej wielkości hangar, rozbudowany system dróg kołowania oraz około dziewięciu dużych obiektów budowlanych. Do dziś widoczne są także ślady okopów przeznaczonych pod składowanie amunicji.

Polowy skład amunicji Zipplau

Funkcjonowały tam również:

• Aeradio station - radiostacja z systemem naprowadzania,

• Wireless station - stacja radiowa z masztami (około pięciu budynków),

• Night landing facilities: Visual Lorenz - system nocnego naprowadzania firmy Lorenz.

Kilka notek historycznych:

Systemem podejścia do lądowania nazywamy zespół urządzeń radiotechnicznych umożliwiających statkom powietrznym wykonanie podejścia do lądowania przy ograniczonej widoczności. Podejście według przyrządów może być precyzyjne lub nieprecyzyjne, w zależności od zastosowanego systemu.

Pierwsze znane urządzenie ułatwiające lądowanie w nocy zastosowano w myśliwcach B.E.2 Royal Naval Air Service w 1916 roku. Była to piętnastometrowa linka z ciężarkiem, zwisająca pod lądującym samolotem. Gdy ciężarek zaczynał uderzać o ziemię, w kokpicie uruchamiał się dzwonek. [...]

Pierwszym powszechnie stosowanym systemem podejścia do lądowania był niemiecki system Lorenz, skonstruowany w 1932 roku.

System naprowadzania Lorenza

System naprowadzania Lorenza

Diagram systemu Lorenz

System Lorenz okazał się bardzo skuteczny; do 1936 roku był stosowany w ponad 40 portach lotniczych.

System Lorenza

Zainstalowany w 1936 roku na warszawskim Okęciu Lorenz należał do najbardziej zaawansowanych systemów lądowania przy ograniczonej widzialności ziemi

W Wielkiej Brytanii system Lorenz używany był pod nazwą SBA (Standard Beam Approach System) i stosowano go m.in. w Praust i Zipplau.

Systemy Lorenz (który, bazując na częstotliwości fal krótkich, pozwalał uzyskać dużą dokładność przy wyznaczaniu kursu lądowania, kąta schodzenia i odległości od punktu przyziemienia) oraz BSS były prekursorami współczesnego systemu ILS, który do dziś stanowi podstawę precyzyjnego podejścia do lądowania.

Nocą końcowa faza podejścia oraz sam manewr lądowania wspomagane są przez systemy świateł podejścia. Ich zadaniem jest:

• ułatwienie wzrokowej lokalizacji progu pasa,

• wyznaczanie kierunku w czasie dobiegu,

• pomoc w kołowaniu po lądowaniu.

Do wspomagania systemu Lorenz stosowano na lotniskach różne środki wizualne, m.in.:

• światła migające,

• światła ostrzegawcze i rotacyjne,

• pociski race świetlne,

• reflektory.

Potężne  reflektory Luftwaffe, z opisem lotnisk w gdańskiej gazecie propagandowej 

Danziger Vorposten.

Szperacze  i światła migające

Reflektor  -szperacz Lufftwaffe

Bardzo ważnym systemem był również Knickebein - niemiecki system naprowadzania samolotów za pomocą fal radiowych, używany przez Luftwaffe podczas nocnych bombardowań Wielkiej Brytanii w początkowym okresie II wojny światowej.

Być może system ten był także stosowany na tych terenach, ze względu na obecność zamontowanego systemu naprowadzania nocnego.

Bernhard Knickebein mała antena

Samoloty w Praust / Zipplau
(na podstawie zebranych danych o stacjonowaniu tutaj jednostek)
Bf 109 G-4/U3
Bf 109G-8
Bf 109G-6
Bf 109G-14
Bf 109G-14
ME BF 110 G
ME 109 G 6-8
FW 109 A
Fw 190 PAZERBLITZ
FW190F-8
Ju 87 G

Na tej podstawie możemy wnioskować ze na tym terenie
zamontowano system radiowy FUG (Funkgerät,Bordfunkgerä)

FUG 7

FUG 7

FUG 7

FUG 7 system do nadawania Alfabetem Morse'a

FuG 16 Z, ZE and ZY 

Nadajnik fug 16 ogon samolotu

FuG16ZY

Do precyzyjnego systemu naprowadzania mogły też być zainstalowane w Praust FUG 202 

Bf 110 G-4 FUG 202

FuG 217 Neptun J radar

Zamontowana Aeradio Station w Cieplewie, wyposażona w system naprowadzania na pas startowy, współpracowała z radiostacją innej znanej wówczas firmy – Telefunken, zamontowaną w Praust.

Poniżej przedstawiamy odnalezioną Aeradio Station z Zipplau:

Stacja radiowa Luftwaffe z Cieplewa

Wizualizacja przelotu ME 262 nad stacją radiową Luftwaffe z Cieplewie

Pas startowy, baza Luftwaffe, droga kołowania, stacja radiowa w Cieplewie

ZIPPLAU LOTNISKO 1944 rok

Notatka z 1944 roku na temat lotniska w Praust